rangowanie

W celu uniezależnienia się od rozkładu zmiennej oraz zmniejszenia wrażliwości na obserwacje odstające można zastosować rangowanie uzyskanych wyników. Pozwala to również na analizę danych wyrażonych na skali porządkowej. W najprostszy sposób rangi przypisuje się, porządkując wyniki rosnąco i numerując kolejno (licząc od 1). W przypadku wystąpienia wielu obserwacji o tej samej wartości- np. dwie osoby w naszym badaniu uzyskały taką samą liczbę punktów- rangi (rangi wiązane) dla poszczególnych obserwacji sumuje się, a następnie dzieli przez liczbę tych obserwacji. Tak otrzymaną wartość przypisuje się jako rangę każdemu z identycznych wyników.

Przykład:

uzyskaliśmy następujące wyniki:

x1= 23;   x2=45;   x3=11;   x4=66;   x5=11;   x6=11;   x7=59;   x8=57;   x9=26;   x10=11;

po uszeregowaniu ich rosnąco, można przypisać kolejne rangi

1             2             3              4             5             6             7            8              9             10

x3=11;   x6=11;   x10=11;   x5=11;   x1=23;   x9=26;   x2=45;   x8=57;   x7=59;   x5=66;

a następnie uwzględnić rangi wiązane

(1+2+3+4)/4= 2,5

2,5        2,5          2,5           2,5          5             6             7            8              9             10

x3=11;   x6=11;   x10=11;   x5=11;   x1=23;   x9=26;   x2=45;   x8=57;   x7=59;   x5=66;

 

Rangowanie jest wykorzystywane w rangowych testach nieparametrycznych, do których zalicza się np. test Manna-Whitney’a czy test Kruskala-Wallisa.