John von Neumann (1903-1957) – był węgiersko-amerykańskim matematykiem, fizykiem i informatykiem, jednym z najbardziej wszechstronnych uczonych XX wieku. Urodził się 28 grudnia 1903 roku w Budapeszcie. Jego dorobek obejmował matematykę, informatykę, teorię gier, fizykę, analizę numeryczną i metody probabilistyczne. Von Neumann odegrał kluczową rolę w rozwoju teorii gier, metod Monte Carlo oraz architektury współczesnych komputerów.
Jednym z jego najważniejszych osiągnięć było sformułowanie twierdzenia minimaksowego, stanowiącego fundament teorii gier dla gier dwuosobowych o sumie zerowej. Wspólnie z Oskarem Morgensternem opublikował książkę Theory of Games and Economic Behavior, która zapoczątkowała matematyczne badania nad podejmowaniem decyzji strategicznych. Teoria gier znalazła później szerokie zastosowanie w ekonomii i ekonometrii, szczególnie w modelowaniu decyzji podejmowanych przez współzależnych uczestników rynku. .
Von Neumann miał także duży udział w rozwoju metod Monte Carlo, powstających w latach 40. XX wieku przy współpracy m.in. ze Stanisławem Ulamem i Nicholasem Metropolisem. Metody te wykorzystują wielokrotne losowanie i symulację do przybliżonego rozwiązywania problemów matematycznych oraz probabilistycznych. Pod względem wykorzystania wielokrotnych losowań podejście to jest pokrewne współczesnym metodom resamplingowym, takim jak bootstrap, choć obie procedury służą innym celom .
Jego nazwisko jest również związane z architekturą von Neumanna, czyli koncepcją komputera przechowującego program i dane w tej samej pamięci. Rozwiązanie to stało się podstawą konstrukcji ogromnej części późniejszych komputerów. Von Neumann uczestniczył ponadto w rozwoju automatów komórkowych, analizy numerycznej oraz pierwszych komputerowych prognoz pogody, czyli problemów związanych również z modelowaniem danych uporządkowanych w czasie i analizą szeregów czasowych.
Jego prace z zakresu teorii operatorów, ergodyczności i analizy funkcjonalnej miały również znaczenie dla późniejszego rozwoju matematycznych podstaw modelowania statystycznego. Był również uczestnikiem Projektu Manhattan. W 1956 roku otrzymał Nagrodę Enrica Fermiego, a jego nazwisko upamiętniono m.in. w przyznawanym przez IEEE Medalu Johna von Neumanna.