Słownik

START | EDUKACJA | SŁOWNIK | John von Neumann (1903-1957)

John von Neumann (1903-1957)

John von Neumann (1903-1957) – był węgiersko-amerykańskim matematykiem, fizykiem i informatykiem, jednym z najbardziej wszechstronnych uczonych XX wieku. Urodził się 28 grudnia 1903 roku w Budapeszcie. Jego dorobek obejmował matematykę, informatykę, teorię gier, fizykę, analizę numeryczną i metody probabilistyczne.  Von Neumann odegrał kluczową rolę w rozwoju teorii gier, metod Monte Carlo oraz architektury współczesnych komputerów. 

Jednym z jego najważniejszych osiągnięć było sformułowanie twierdzenia minimaksowego, stanowiącego fundament teorii gier dla gier dwuosobowych o sumie zerowej. Wspólnie z Oskarem Morgensternem opublikował książkę Theory of Games and Economic Behavior, która zapoczątkowała matematyczne badania nad podejmowaniem decyzji strategicznych.  Teoria gier znalazła później szerokie zastosowanie w ekonomii i ekonometrii, szczególnie w modelowaniu decyzji podejmowanych przez współzależnych uczestników rynku. .

Von Neumann miał także duży udział w rozwoju metod Monte Carlo, powstających w latach 40. XX wieku przy współpracy m.in. ze Stanisławem Ulamem i Nicholasem Metropolisem. Metody te wykorzystują wielokrotne losowanie i symulację do przybliżonego rozwiązywania problemów matematycznych oraz probabilistycznych.  Pod względem wykorzystania wielokrotnych losowań podejście to jest pokrewne współczesnym metodom resamplingowym, takim jak bootstrap, choć obie procedury służą innym celom .

Jego nazwisko jest również związane z architekturą von Neumanna, czyli koncepcją komputera przechowującego program i dane w tej samej pamięci. Rozwiązanie to stało się podstawą konstrukcji ogromnej części późniejszych komputerów. Von Neumann uczestniczył ponadto w rozwoju automatów komórkowych, analizy numerycznej oraz pierwszych komputerowych prognoz pogody, czyli problemów związanych również z modelowaniem danych uporządkowanych w czasie i analizą szeregów czasowych.

Jego prace z zakresu teorii operatorów, ergodyczności i analizy funkcjonalnej miały również znaczenie dla późniejszego rozwoju matematycznych podstaw modelowania statystycznego. Był również uczestnikiem Projektu Manhattan. W 1956 roku otrzymał Nagrodę Enrica Fermiego, a jego nazwisko upamiętniono m.in. w przyznawanym przez IEEE Medalu Johna von Neumanna.

COFNIJ

wróć do spisu wszystkich pojęć

Podziel się wiedzą

z innymi

Opinie Klientów

Co o nas sądzą?

Współpracowaliśmy

między innymi z:

Nasi partnerzy

blogstatystyczny logo Pwn logo Predictive logo Bluemedia logo