Schemat quasi-eksperymentalny to projekt badawczy zbliżony do schematu eksperymentalnego, w którym badacz porównuje warunki lub grupy, ale nie ma pełnej kontroli nad losowym przydziałem uczestników do warunków. Najważniejszą cechą quasi-eksperymentu jest brak pełnej randomizacji przy jednoczesnej próbie oceny wpływu określonego oddziaływania lub zdarzenia .
Przykładowo, badacze mogą porównywać skuteczność dwóch sposobów leczenia bólu pleców w grupach pacjentów, którzy już wcześniej zostali objęci różnymi formami terapii. Nie zawsze jest możliwe losowe przypisanie uczestników do warunków, np. z powodów etycznych, organizacyjnych lub praktycznych.
W takich badaniach nadal można wykorzystywać grupę kontrolną lub porównawczą, jednak grupy mogą różnić się między sobą już przed rozpoczęciem oddziaływania. Zwiększa to ryzyko wpływu zmiennych zakłócających i ogranicza trafność wewnętrzną badania. W quasi-eksperymencie obserwowana różnica między grupami może wynikać zarówno z badanego oddziaływania, jak i z wcześniejszych różnic między uczestnikami . Dlatego ważnym elementem takich badań jest możliwie dobre dopasowanie grup pod względem istotnych cech, np. wieku, płci, stanu zdrowia czy poziomu wyniku przed rozpoczęciem interwencji. Stosuje się także statystyczną kontrolę różnic początkowych, np. za pomocą analizy kowariancji lub modeli regresyjnych.
Schematy quasi-eksperymentalne mogą obejmować m.in. porównania grup nierandomizowanych, pomiary przed i po interwencji, naturalne eksperymenty oraz badania z przerwanym szeregiem czasowym. Quasi-eksperyment daje silniejsze podstawy do wnioskowania przyczynowego niż zwykłe badanie obserwacyjne, ale słabsze niż dobrze przeprowadzony eksperyment z manipulacją i randomizacją.