Słownik
John Tukey (1915 – 2000)
John Tukey (1915-2000) – był amerykańskim matematykiem i statystykiem, jednym z najbardziej wpływowych badaczy XX wieku w zakresie analizy danych. Studiował chemię na Brown University, a następnie uzyskał doktorat z matematyki na Princeton University.
Tukey odegrał kluczową rolę w rozwoju eksploracyjnej analizy danych, metod wizualizacji oraz porównań wielokrotnych. Jednym z jego najważniejszych wkładów było rozwinięcie idei eksploracyjnej analizy danych (exploratory data analysis, EDA). Tukey podkreślał, że analiza nie powinna ograniczać się wyłącznie do testowania wcześniej sformułowanych hipotez. Równie ważne jest wcześniejsze poznanie struktury danych, identyfikacja wzorców, wartości odstających i nietypowych zależności. Podejście Tukeya przyczyniło się do trwałego rozdzielenia analizy eksploracyjnej od analizy konfirmacyjnej. Tukey odegrał również dużą rolę w rozwoju grafiki statystycznej. Jest kojarzony przede wszystkim z popularyzacją wykresu skrzynkowego, który pozwala w prosty sposób przedstawić medianę, kwartyle, rozproszenie wyników oraz potencjalne obserwacje odstające.W analizie wariancji jego nazwisko jest związane z procedurą Tukeya HSD (Honestly Significant Difference), jedną z najczęściej stosowanych metod post-hoc po istotnym wyniku ANOVA. Test Tukeya HSD umożliwia wykonywanie wszystkich porównań parami między średnimi przy jednoczesnej kontroli rodzinnego poziomu błędu I rodzaju. Tukey był także współtwórcą algorytmu szybkiej transformacji Fouriera (FFT), który miał ogromne znaczenie dla analizy sygnałów, obrazu i danych częstotliwościowych. Wniósł również istotny wkład w rozwój metod odpornych, mniej wrażliwych na obserwacje odstające i naruszenia klasycznych założeń statystycznych.
Ciekawostką jest fakt, że Tukey wprowadził do powszechnego użycia termin „bit”, będący skrótem od binary digit, a jego działalność wykraczała daleko poza samą statystykę.
