Pytanie kierunkowe
Pytanie kierunkowe to takie pytanie badawcze, które zakłada konkretny kierunek zależności między zmiennymi. Przykładowo, pytanie „Czy dzieci są bardziej kreatywne od dorosłych” jest właśnie pytaniem kierunkowym, ponieważ zawiera w sobie sugestię dotyczącą kierunku zależności, to znaczy tego, która grupa cechuje się większym nasileniem danej cechy. Z kolei pytaniem niekierunkowym byłoby „Czy dzieci i dorośli różnią się między sobą pod względem stopnia kreatywności?”, ponieważ zakładałoby ono występowanie różnicy między grupami, ale bez wskazywania która z nich posiada wyższe nasilenie cechy.
Pytanie kierunkowe stosowane jest w przypadku, gdy badacz ma podstawy do przewidywania określonego kierunku, oparte na teorii i/lub wynikach badań prowadzonych przez innych badaczy.
Na podstawie pytań badawczych tworzy się zwykle odpowiadające im hipotezy. Do pytań kierunkowych tworzy się analogiczne hipotezy kierunkowe, które teoretycznie powinno się weryfikować za pomocą jednostronnych testów statystycznych. W praktyce jednak rzadko się to robi i stosuje testu dwustronne, niezależnie od tego czy hipoteza jest kierunkowa czy niekierunkowa. Więcej na temat tych zagadnień przeczytasz w tym wpisie blogowym.
Źródła:
- Bedyńska, S., Cypryańska, M. (2012). Statystyczny drogowskaz 1. Praktyczne wprowadzenie do wnioskowania statystycznego
- Brzeziński, J. (2019). Metodologia badań psychologicznych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Francuz, P., Mackiewicz, R. (2007). Liczby nie wiedzą skąd pochodzą. Przewodnik po metodologii i statystyce nie tylko dla psychologów, Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski.
