Rotacja VARIMIAX to metoda stosowana w analizie czynnikowej i jednym z typów rotacji ortogonalnej, czyli takiej, która nie zakłada korelacji między czynnikami (osiami X i Y) w matematycznej funkcji.  Polega ona na rotacji osi X i Y (liniowej kombinacji) tak aby zmaksymalizować wariancję ładunków między czynnikami  i zminimalizować ich wariancję wewnątrz nowego czynnika.

Rotacja VARIMAX bardzo ułatwia interpretację struktury danych. Przed jej wykonaniem jedna pozycja testowa (pytanie lub twierdzenie z kwestionariusza) może ładować w średnim stopniu trzy wyodrębnione czynniki jednocześnie. Innymi słowy, twierdzenie “Często myślę o problemach innych ludzi.” może w takim samym stopniu być związane z empatią, altruizmem lub inteligencją emocjonalną.

Po rotacji VARIMAX  struktura jest bardziej przejrzysta i może okazać się, że dany item ładuje bardzo silnie czynnik empatii a bardzo słabo czynnik altruizmu oraz inteligencji emocjonalnej, choć pozornie wydawało się że wiąże się ze wszystkimi .

Przykład działania rotacji typu Varimax