Słownik
Skala dyferencjału semantycznego
Skala dyferencjału semantycznego (SDS, ang. semantic differential scale) – to technika pomiaru postaw, ocen i znaczeń przypisywanych określonym obiektom, pojęciom lub doświadczeniom. Została rozwinięta przez Charlesa E. Osgooda, George’a J. Suciego i Percy’ego H. Tannenbauma w latach 50. XX wieku. Jej celem jest przekształcenie subiektywnych ocen respondentów w dane możliwe do dalszej analizy statystycznej.
Skala dyferencjału semantycznego opiera się na parach przeciwstawnych określeń, pomiędzy którymi respondent zaznacza pozycję najlepiej opisującą jego ocenę danego obiektu. Przykładowe pary mogą mieć postać: „słony – słodki”, „ostry – łagodny”, „nowoczesny – tradycyjny” czy „atrakcyjny – nieatrakcyjny”. Odpowiedzi są najczęściej kodowane na wielopunktowej skali, np. od -3 do 3 albo, niekiedy, od 1 do 7.| Słony | -3 | -2 | -1 | 0 | 1 | 2 | 3 | Słodki |
| Cierpki | -3 | -2 | -1 | 0 | 1 | 2 | 3 | Słodkawy |
| Ostry | -3 | -2 | -1 | 0 | 1 | 2 | 3 | Łagodny |
Wyniki uzyskane za pomocą SDS mogą być następnie analizowane podobnie jak inne dane pochodzące ze skal psychometrycznych, m.in. za pomocą statystyk opisowych, korelacji, analizy czynnikowej czy analiz rzetelności.
Do zalet skali należą:
- elastyczność – może być stosowana w psychologii, marketingu, socjologii i badaniach konsumenckich,
- wielowymiarowość – pozwala oceniać ten sam obiekt na kilku niezależnych wymiarach,
- łatwość porównań – po zastosowaniu tych samych par określeń można zestawiać oceny różnych grup lub obiektów.
Klasycznie wykorzystywana jest skala Likerta, natomiast SDS stanowi jej zamiennik. Obie techniki mierzą nieco inne aspekty odpowiedzi i ich przydatność zależy od konstruktu oraz celu badania. Dane z SDS nie wymagają przeważnie automatycznie złożonego rekodowania. Rekodowanie jest potrzebne głównie wtedy, gdy część par została odwrócona kierunkowo i trzeba ujednolicić znaczenie wysokich oraz niskich wyników.
