Słownik
Francis Galton (1822-1911)
Francis Galton (1822-1911) – był brytyjskim przyrodnikiem, antropologiem i jednym z pionierów statystyki stosowanej. Urodził się 16 lutego 1822 roku w Birmingham, a zmarł 17 stycznia 1911 roku w Haslemere. Był kuzynem Charlesa Darwina, a jego zainteresowania naukowe obejmowały dziedziczenie cech, różnice indywidualne, pomiar cech psychicznych oraz rozwój metod ilościowych.
Galton odegrał kluczową rolę w rozwoju pojęć korelacji oraz regresji do średniej, które stały się fundamentem współczesnej analizy statystycznej. Badając dziedziczenie cech, zauważył, że potomstwo osób o skrajnych wartościach danej cechy ma tendencję do osiągania wyników bliższych średniej populacyjnej. Zjawisko to określił jako regresję do średniej. Jego prace przyczyniły się następnie do rozwoju korelacji i regresji liniowej, choć formalne rozwinięcie współczynnika korelacji było później związane przede wszystkim z Karlem Pearsonem. Regresja do średniej opisuje tendencję wyników skrajnych do przyjmowania przy kolejnych pomiarach wartości bliższych średniej, jeśli część ich ekstremalności wynikała z losowej zmienności. Galton był również jednym z prekursorów psychometrii i badań nad różnicami indywidualnymi. Tworzył procedury pomiaru cech sensorycznych i zdolności, które wpłynęły na późniejszy rozwój testów psychologicznych i statystycznych metod pomiaru.Zajmował się także daktyloskopią, meteorologią i geografią. Jego badania nad liniami papilarnymi przyczyniły się do rozwoju metod identyfikacji kryminalistycznej, a prace meteorologiczne obejmowały m.in. analizę układów pogodowych i antycyklonów. Dziedzictwo Galtona jest jednak niejednoznaczne, ponieważ obok ważnych osiągnięć naukowych był także twórcą nowoczesnej eugeniki, której założenia zostały później wykorzystane w szkodliwych i dyskryminujących praktykach społecznych.
Za osiągnięcia naukowe został uhonorowany tytułem szlacheckim w 1909 roku. Jego prace wywarły trwały wpływ na rozwój statystyki, psychometrii, genetyki i badań nad różnicami indywidualnymi.
