Wykres osypiska – nazywany również metodą osypiska – został opracowany przez Raymonda Bernarda Cattella w 1966 roku. Znajduje on szerokie zastosowanie w dziedzinie psychologii, jaką jest psychometria.  Jest to graficzna metoda służąca do wyboru liczby czynników w analizie czynnikowej.  Nazwa tej techniki wywodzi się z nauk geologicznych i odnosi się do zjawiska osypywania się gruzu z urwiska skalnego. Gotowy wykres osypiska przypomina górzyste wzniesienie, z którego sypią się kamienie.

Metodę osypiska stosuje się poprzez naniesienie wartości własnych na prosty wykres liniowy. Następnie należy znaleźć miejsce, w którym następuje łagodny spadek wartości własnych. Istotne w sporządzaniu wykresu jest to, aby linia malała po jego prawej stronie. Właśnie w tym kierunku ma zmierzać całe osypisko.  Analiza wyboru czynników sprowadza się do znalezienia punktu, w którym wykres zaczyna wyraźnie się spłaszczać.  Miejsce to na wykresie nazywamy rumowiskiem, a liczba czynników znajdujących się przed początkiem tego wypłaszczenia wskazuje liczbę czynników kwalifikujących się do dalszej analizy.

PRZYKŁAD DECYZJI NA BAZIE WYKRESU OSYPISKA