Słownik

START | EDUKACJA | SŁOWNIK | Wykres ścieżkowy

Wykres ścieżkowy

Wykres ścieżkowy to graficzna reprezentacja związków przyczynowo-skutkowych między zmiennymi w analizie ścieżkowej, przeprowadzoną metodą SEM lub mediacją PROCESS. Umożliwia on wizualizację bezpośrednich i pośrednich efektów zmiennych niezależnych na zmienną zależną  oraz ilustruje, jak zmienne pośredniczące wpływają na ten związek.

Do podstawowych komponentów wykresu ścieżkowego należą:

  • węzły (lub wierzchołki): reprezentują zmienne w analizie. Mogą one być zmiennymi niezależnymi, zmiennymi zależnymi lub zmiennymi pośredniczącymi.
  • strzałki: przedstawiają związki między zmiennymi. Kierunek strzałki wskazuje na kierunek związku (od przyczyny do skutku).
 Zastosowanie wykresu ścieżkowego można wyjaśnić na prostym przykładzie. Załóżmy, że badacz chce zbadać wpływ stresu i wsparcia społecznego na dobrostan. Istnieje przypuszczenie, że wpływ stresu na dobrostan ciała jest pośredniczony przez wsparcie społeczne.  W takim przypadku wykres ścieżkowy mógłby wyglądać następująco:

  • węzeł reprezentujący stres (zmienna niezależna).
  • węzeł reprezentujący wsparcie społeczne (zmienna pośrednicząca).
  • węzeł reprezentujący dobrostan (zmienna zależna).

Strzałki wskazywałyby związek od stresu do wsparcia społecznego oraz od wsparcia społecznego do dobrostanu. Możliwa byłaby także bezpośrednia strzałka od stresu do dobrostanu, reprezentująca bezpośredni wpływ stresu na dobrostan, niezależny od wsparcia społecznego. Używając analizy ścieżkowej oraz odpowiedniego oprogramowania statystycznego, np. SPSS lub AMOS, badacz mógłby ocenić siłę i istotność tych związków oraz sprawdzić, w jakim stopniu wsparcie społeczne pośredniczy w zależności między stresem a dobrostanem.

Na rysunku 1 prezentujemy prostą różnicę między analizą ścieżek przeprowadzoną z użyciem PROCESS oraz klasycznego SEM.

Rysunek 1
Przykłady wykresów ścieżkowych
A. Model mediacji prostej
Stres (X) Wsparcie społeczne (M) Dobrostan (Y) a = 0,42 b = −0,31 c′ = −0,18
B. Model równań strukturalnych (SEM)
Z1 Z2 Z3 X1 X2 X3 Y1 Y2 Y3 Stres Wsparcie Dobrostan β = −0,28 β = 0,36 β = −0,44
COFNIJ

wróć do spisu wszystkich pojęć

Podziel się wiedzą

z innymi

Opinie Klientów

Co o nas sądzą?

Współpracowaliśmy

między innymi z:

Nasi partnerzy

blogstatystyczny logo Pwn logo Predictive logo Bluemedia logo