SPSS (IBM SPSS Statistics) – to jedno z najdłużej rozwijanych programów do statystycznej analizy danych. Jego pierwsza wersja powstała w 1968 roku, a pierwotna nazwa – Statistical Package for the Social Sciences – wskazywała na zastosowanie programu przede wszystkim w naukach społecznych. Obecnie SPSS jest rozwijany przez IBM i wykorzystywany również w badaniach rynku, psychometrii, naukach medycznych, ekonomii i analizie biznesowej.
Jedną z najważniejszych zalet SPSS jest możliwość wykonywania rozbudowanych analiz statystycznych zarówno za pomocą graficznego interfejsu użytkownika, jak i języka poleceń (SPSS Syntax). Dzięki temu program jest stosunkowo łatwy do opanowania przez początkujących, a jednocześnie umożliwia automatyzację i powtarzalne wykonywanie bardziej złożonych analiz.SPSS umożliwia m.in. obliczanie statystyk opisowych, wykonywanie testów t Studenta, analizy wariancji, korelacji, regresji liniowej, regresji logistycznej, analizy czynnikowej oraz wielu testów nieparametrycznych. Program oferuje również narzędzia do przekształcania i zarządzania danymi oraz tworzenia tabel, wykresów i innych wizualizacji wyników. SPSS jest szczególnie popularny w badaniach naukowych ze względu na połączenie rozbudowanych metod statystycznych z obsługą niewymagającą znajomości języka programowania.
Możliwości programu mogą być rozszerzane za pomocą dodatkowych modułów i procedur. Przykładowo moduły związane z prognozowaniem umożliwiają analizę szeregów czasowych, a procedury dotyczące modeli zaawansowanych pozwalają wykonywać bardziej złożone analizy statystyczne. Popularnym rozszerzeniem wykorzystywanym w naukach społecznych jest również makro PROCESS, służące m.in. do analizy mediacji i moderacji.
SPSS umożliwia także integrację z językami programowania, w tym Pythonem i R. Pozwala to rozszerzać dostępne procedury, automatyzować przetwarzanie danych i łączyć standardowe funkcje SPSS z metodami dostępnymi w środowiskach open source.
SPSS jest oprogramowaniem komercyjnym, a zakres dostępnych funkcji zależy od posiadanej licencji i modułów. W Polsce dostępne są również rozwiązania oparte na SPSS oferowane przez Predictive Solutions, m.in. w ramach środowiska PS IMAGO PRO, które rozwijają różne moduły pracy z danymi, w tym także AMOS służący do modelowania równań strukturalnych (SEM).