Słownik
Jerzy Spława-Neyman (1894 – 1981)
Jerzy Spława-Neyman (1894-1981) – był polskim matematykiem i statystykiem, jednym z najważniejszych twórców nowoczesnego wnioskowania statystycznego. Urodził się w 1894 roku w Bendery, na terenie dzisiejszej Mołdawii. Studiował m.in. w Charkowie i Warszawie, a od 1938 roku pracował w Stanach Zjednoczonych, gdzie związał się z University of California, Berkeley. Neyman zajmował się również teorią próbkowania, planowaniem badań i zastosowaniami statystyki w naukach przyrodniczych. Jego dorobek miał fundamentalny wpływ na sposób projektowania badań i interpretowania wyników statystycznych w XX i XXI wieku.
Największy wpływ Neymana na statystykę dotyczył formalnej teorii testowania hipotez, błędów decyzyjnych, mocy testu oraz estymacji przedziałowej. Wspólnie z Egonem Pearsonem opracował podejście do testowania hipotez, w którym rozróżnia się hipotezę zerową i alternatywną, błąd I rodzaju, błąd II rodzaju oraz moc testu. Z ich prac wywodzi się także pojęcie poziomu istotności α jako z góry ustalonego ryzyka błędu I rodzaju. Podejście Neymana-Pearsona traktuje test statystyczny jako procedurę decyzyjną, w której kontroluje się ryzyko błędnych decyzji przy wielokrotnym stosowaniu tej samej procedury. Neyman odegrał również kluczową rolę w rozwoju estymacji przedziałowej i przedziałów ufności. Podejście Neymana i Pearsona różniło się także od koncepcji Ronalda Fishera, który koncentrował się przede wszystkim na ocenie siły dowodów przeciwko hipotezie zerowej za pomocą wartości p. Współczesna praktyka NHST łączy elementy obu tradycji: fisherowską wartość p z neymanowsko-pearsonowskim poziomem α, hipotezą alternatywną, błędami I i II rodzaju oraz mocą testu.
