Replikowalność
Replikowalność to cecha, która powinna być zapewniona przez każde badanie, jeżeli ma zostać uznane za naukowe. Oznacza ona możliwość powtórzenia badania przez innych badaczy z uzyskaniem podobnych wyników. Aby badanie było replikowalne, musi być opisane na tyle jasno i szczegółowo, by każdy, kto przeczyta opis metod i procedur, mógł samodzielnie przeprowadzić je ponownie na nowej grupie osób lub danych.
Replikowalność jest ważna, ponieważ pozwala potwierdzić wyniki badań, sprawdzić, czy nie doszło do błędów, oraz upewnić się, że uzyskane rezultaty nie są przypadkowe. Dzięki temu możliwe jest także wykrycie czynników, które mogłyby zakłócić badanie.
Replikacja nie oznacza jednak prostego powtórzenia badania z tymi samymi uczestnikami. Oznacza raczej wykonanie badania jeszcze raz z nowymi osobami, ale stosując te same metody i procedury, które wykorzystano pierwotnie.
Aby zapewnić wysoką replikowalność, badacze muszą dokładnie opisywać:
- kim byli uczestnicy badania (próba) à tutaj, opisujemy jak to wykonać poprawnie,
- jakich materiałów i narzędzi użyto à o czym piszemy także tutaj,
- jakie dokładnie procedury zastosowano (np. czy korzystano z SPSS, czy JASP),
- jakie metody wykorzystano do analiz (np. test McNemara, korelacja Spearmana, analiza czynnikowa).
Replikację zazwyczaj przeprowadzają niezależni badacze, co dodatkowo zwiększa zaufanie do wyników, ograniczając wpływ subiektywnych odczuć lub oczekiwań autora pierwotnego badania. Mimo zaleceń replikowania badań, współczesnym problemem, np. psychologii, jest kryzys replikacyjny, wynikający z wielu czynników, m. in. niedokładnego opisu procedury.
