Skala IQ
Skala IQ (ang. Intelligence Quotient – iloraz inteligencji) to umowny system pomiaru zdolności poznawczych oraz poziomu inteligencji człowieka.
Skale IQ są opracowywane na podstawie badań normalizacyjnych, w których wyniki uzyskane przez przebadanie dużej i reprezentatywnej próby pozwalają na oszacowanie rozkładu inteligencji w populacji. Na podstawie tego tworzy się określone punkty odniesienia, stosowane później podczas wykonywania testu inteligencji. W tym sensie skala IQ jest pewnego rodzaju “matrycą” która mapuje rozkład inteligencji w populacji, a sam pojedynczy wynik testu (wartość IQ) jest określeniem poziomu ilorazu inteligencji na tle populacji.
Wyniki testów IQ są zazwyczaj przedstawiane w formie liczbowej, gdzie średnia wynosi 100, a odchylenie standardowe zazwyczaj 15 (choć nie jest to regułą). Oznacza to, że wynik 100 IQ jest wynikiem średnim (50% populacji ma wynik wyższy a 50% wynik niższy). Z kolei (przy założenia odchylenia standardowego skali IQ jako 15) wartość 115 IQ, zgodnie z charakterystyką rozkładu normalnego, oznacza że ok. 84% osób w populacji ma wynik wyższy a 16% wyższy od tej wartości.
Inteligencja oceniana za pomocą skal IQ obejmuje różne aspekty funkcji poznawczych, takie jak: rozumowanie logiczne, myślenie abstrakcyjne, zdolność uczenia się, pamięć i umiejętność rozwiązywania problemów. Oznacza to, że testy IQ poza mierzeniem inteligencji ogólnej, mierzą też jej specyficzne składniki.
Najpopularniejsze skale IQ, takie jak test Wechslera czy Stanforda-Bineta, zostały szeroko zweryfikowane pod kątem rzetelności i trafności. Dzięki temu znajdują zastosowanie w psychologii klinicznej, badaniach naukowych, edukacji oraz w diagnozowaniu specyficznych trudności poznawczych. Testy IQ są stosowane przede wszystkim w diagnozie indywidualnej (szeroko w poradniach psychologiczncyh-pedagogicznych jako element diagnozy psychologicznej), ale też w HR czy w prowadzeniu badań naukowych.
