Badania jakościowe
Badania jakościowe (ang. qualitative research) to jeden z dwóch głównych typów badań, obok badań ilościowych. Ich celem jest pogłębione zrozumienie zjawisk, które nie zostały jeszcze dokładnie zbadane. Chodzi o sytuacje, w których brakuje solidnych dowodów empirycznych lub wcześniejszych analiz danego problemu.
Ze względu na czasochłonność badań jakościowych, badacze zwykle pracują na niewielkich próbach. W zależności od rodzaju pytań, jedno badanie może trwać od kilku minut do nawet kilku godzin.
Tego typu badania rzadko wykorzystują skomplikowaną analizę statystyczną. Czasem stosuje się jedynie proste analizy częstości lub zgodności ocen (np. współczynnik W Kendalla albo alfa Krippendorffa). Jednak przy dobrze zaprojektowanym badaniu i wykorzystaniu podejścia mieszanego (ilościowo-jakościowego), można sięgnąć po bardziej zaawansowane metody, np. korelację r Pearsona, analizę skupień lub analizę czynnikową.
Najprostszy schemat badania jakościowego opiera się na jednej z trzech metod:
- wywiad pogłębiony (IDI) – często stosowany w psychologii,
- analiza dokumentów – typowa w badaniach prawniczych,
- obserwacja uczestnicząca – popularna w socjologii.
Pytania badawcze mają najczęściej charakter otwarty i bezkierunkowy. Badacz szuka odpowiedzi na pytania typu: „Dlaczego?”, „Jak?”, „W jakim kontekście?”. Przykładowo, w badaniach marketingowych chcąc poznać motywy zakupowe, można zapytać: „Dlaczego klienci wybierają markę X?”. W kolejnym kroku warto dopytać o preferowaną markę samochodu, a następnie: „Dlaczego właśnie tę?”.
W badaniach jakościowych kluczową rolę odgrywa rozmowa. To badacz zbiera odpowiedzi i zapisuje je jak najdokładniej, ponieważ uczestnicy zwykle nie wypełniają nic samodzielnie. Po zakończeniu badania analizuje się zapisy, by wyciągnąć ogólne wnioski na temat badanego zjawiska.
Więcej o metodach zbierania danych przeczytasz we wpisie: „Czym są badania ankietowe i jakie są ich rodzaje?” (tutaj).
