Syntax (język poleceń) – to zapis instrukcji wykonywanych przez program według określonych reguł składniowych. W kontekście programów statystycznych termin ten oznacza najczęściej kod pozwalający przetwarzać dane, wykonywać analizy oraz sterować działaniem programu bez korzystania wyłącznie z interfejsu graficznego. Praca z syntaxem pozwala zapisać cały przebieg analizy w postaci kodu, dzięki czemu można ją później dokładnie odtworzyć, zmodyfikować lub ponownie wykonać na innych danych.
Jednym z programów wykorzystujących własny język poleceń jest IBM SPSS Statistics. Większość operacji dostępnych w interfejsie graficznym SPSS można również wykonywać za pomocą składni, a niektóre bardziej zaawansowane procedury i ustawienia są dostępne przede wszystkim lub wyłącznie poprzez syntax.
Kod może służyć m.in. do rekodowania zmiennych, tworzenia nowych zmiennych, filtrowania przypadków, łączenia zbiorów danych, obliczania statystyk opisowych oraz wykonywania analiz takich jak test t, ANOVA, korelacja czy regresja liniowa. Syntax jest szczególnie przydatny przy powtarzalnych analizach, ponieważ ogranicza konieczność wielokrotnego wykonywania tych samych operacji ręcznie i ułatwia automatyzację pracy .
Przykładowe polecenia w języku SPSS:
Wyjaśnienie: Polecenie tworzy nową zmienną avg_var, będącą średnią wartości zmiennych var1, var2 i var3.
Wyjaśnienie: Pierwsza komenda otwiera plik danych SPSS, natomiast druga nadaje aktywnemu zbiorowi nazwę MyData.
Wyjaśnienie: Polecenie generuje rozkład częstości dla zmiennej var1.
Wyjaśnienie: Polecenie tworzy tabelę krzyżową dla zmiennych var1 i var2.
Wyjaśnienie: Polecenie oblicza podstawowe statystyki opisowe dla wskazanych zmiennych.
Wyjaśnienie: Polecenie przeprowadza analizę regresji liniowej, w której var1 jest zmienną zależną, natomiast var2 i var3 są predyktorami.
Wyjaśnienie: Polecenie przeprowadza test t Studenta dla prób niezależnych dla grup oznaczonych wartościami 0 i 1.