Skala porządkowa
Skala porządkowa (rangowa) – typ skali pomiarowej używany w statystyce i badaniach naukowych, ściśle powiązany z rangowaniem, czyli porządkowaniem (szeregowaniem) poszczególnych kategorii zmiennej.
W przeciwieństwie do skali ilościowej, skala porządkowa umożliwia jedynie porządkowanie obiektów, ale nie pozwala na przypisanie im wartości numerycznych, których różnice byłyby interpretowane w sensie ilościowym (matematycznym). Przykładowo: w klasyfikacji ocen szkolnych (od 1 do 6) wiemy, że np. 4 jest lepsze od 2, ale różnica między tymi ocenami nie jest dokładnie określona, to znaczynie możemy powiedzieć że ocena 4 jest dwa razy lepsza niż ocena 2 albo że ocena 3 jest trzy razy lepsza niż ocena 1.
Inne przykłady skali porządkowej: wykształcenie, wielkość miejsca zamieszkania. Bardzo popularną skalą porządkową jest również skala Likerta, wykorzystywana często w badaniach społecznych, choć… traktowana jest ona często jako skala ilościowa, co wyjaśniliśmy w tekście poświęconym tej skali.
Dla skali porządkowej możemy obliczyć niektóre statystyki opisowe, takie jak mediana czy kwartyle. Nie da się jednak policzyć dla niej średniej arytmetycznej czy odchylenia standardowego – to jest możliwe jedynie dla skali ilościowej.
Dla zmiennej porządkowej, jako zmiennej zależnej, niemożliwe jest wykonywanie testów parametrycznych, które wymagają w tym charakterze zmiennej ilościowej. Zamiast tego stosować można testy nieparametryczne, takie jak test Manna-Whitneya czy Wilcoxona:
Więcej o skalach pomiarowych można się dowiedzieć z naszego tutorialu video.
