Test Levene’a – test służący do oceny, czy wariancje w porównywanych grupach można uznać za jednakowe. Testuje on hipotezę zerową zakładającą równość wariancji między grupami. Istotny statystycznie wynik testu Levene’a (p < 0,05) wskazuje na podstawy do odrzucenia założenia o równości wariancji, czyli na występowanie heterogeniczności wariancji . Dla klasycznej wersji wyrażony jest wzorem:
| F = |
|
Jeżeli wynik testu jest nieistotny statystycznie (p ≥ 0,05), nie ma podstaw do odrzucenia hipotezy o równości wariancji. Nie oznacza to jednak, że wariancje zostały „udowodnione” jako identyczne – wynik wskazuje jedynie, że w analizowanych danych nie stwierdzono wystarczających przesłanek do zakwestionowania homogeniczności wariancji.
Test Levene’a jest często stosowany podczas sprawdzania założeń parametrycznych testów porównujących średnie, przede wszystkim testu t Studenta dla prób niezależnych oraz jednoczynnikowej analizy wariancji. Problem nierównych wariancji jest szczególnie istotny wtedy, gdy jednocześnie występują wyraźnie nierówne liczebności porównywanych grup. Stwierdzając zarówno nierówne wariancje, jak i nierównoliczne grupy, w przypadku dwóch niezależnych grup można zastosować test t Welcha, natomiast przy porównywaniu co najmniej trzech grup ANOVA Welcha. Jeżeli potrzebne są następnie porównania post-hoc przy nierównych wariancjach, często stosuje się test Gamesa-Howella.
Istnieją również odmiany testu Levene’a, różniące się sposobem wyznaczania wartości centralnej, względem której obliczane są odchylenia w poszczególnych grupach. Klasyczna wersja wykorzystuje średnią, natomiast popularna modyfikacja Browna-Forsythe’a wykorzystuje medianę i jest bardziej odporna na skośność rozkładu oraz wartości odstające. Test Levene’a należy traktować jako element szerszej diagnostyki danych, a nie jako automatyczną regułę decydującą o możliwości zastosowania testu parametrycznego. Jego wynik warto interpretować łącznie z liczebnościami grup, wielkością różnic wariancji, rozkładami danych oraz odpornością wybranej procedury statystycznej.