Pytanie badawcze – to precyzyjnie sformułowane pytanie, od którego zaczyna się każde badanie naukowe. Określa ono dokładnie, co chcemy zbadać , np. jakie zjawisko nas interesuje lub jak jedna cecha wpływa na inną (zmienna niezależna à zmienna zależna). Ważne jest, by pytanie było jasne i możliwe do sprawdzenia za pomocą dostępnych metod, np. manipulacji eksperymentalnej.
Istnieją dwa podstawowe rodzaje pytań badawczych:
Dodatkowo pytania mogą być kierunkowe, kiedy przewidujemy jakiś wynik, lub niekierunkowe , kiedy nie zakładamy występowanie różnic lub związku ale bez konkretnego wskazania kto ma wyższe wyniki lub czy zależność jest dodatnia.
Ważne jest, aby odróżniać pytanie badawcze od hipotezy oraz problemu badawczego. Pytanie badawcze stawiamy na początku badania, określając jedynie to, co nas interesuje i doprecyzowując nim bardziej ogólny problem badawczy. Hipoteza natomiast jest przewidywaniem wyniku badania, opartym na wcześniejszych badaniach lub teoriach.
Z jednego pytania badawczego może wynikać kilka różnych hipotez , które później sprawdzamy w praktyce za pomocą różnych schematów badawczych, przykładowo korelacyjnego i podłużnego lub schematu eksperymentalnego, np. planu Salomona.Nieco więcej na temat pytań i hipotez badawczych można znaleźć w naszym wpisie blogowym (tutaj).